Trẻ nhỏ có thể bị tiêu chảy do nhiều nguyên nhân khác nhau như nhiễm trùng, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, hoặc do uống quá nhiều sữa, nước trái cây hay ăn phải thực phẩm khó tiêu. Khi trẻ bị đi ngoài nhiều lần, cha mẹ nên cho con nghỉ ngơi tại nhà và chú ý bù nước đầy đủ. Với những bé đã ăn dặm, nên tạm thời hạn chế các món nhiều dầu mỡ, chất xơ hay đồ ăn khó tiêu.

Hãy đưa trẻ đi khám hoặc liên hệ với bác sĩ nếu tình trạng không cải thiện sau 24 giờ, đặc biệt là với trẻ dưới 6 tháng tuổi, hoặc khi trẻ có các biểu hiện đáng lo như sốt cao không hạ, nôn liên tục, tiểu ít, tim đập nhanh, phân có máu, đau bụng hay quấy khóc nhiều.

2. Sốt là vấn đề thường gặp ở trẻ

Sốt là triệu chứng phổ biến trong các bệnh thường gặp ở trẻ. Cha mẹ cần gọi cho bác sĩ ngay lập tức nếu:

• Em bé dưới 3 tháng có nhiệt độ trực tràng từ 38oC trở lên;
• Em bé từ 3 đến 6 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38,3oC trở lên;
• Hoặc nếu trẻ sơ sinh quấy khóc, cáu gắt liên tục và không thể dỗ dành được.

Theo dõi các vấn đề sức khỏe ở trẻ khác như đau tai, ho, hôn mê, phát ban, nôn mửa hoặc tiêu chảy. Ban đầu cần hạ sốt cho con bằng cách lau mát, tắm nước ấm và mặc quần áo nhẹ nhàng. Hỏi bác sĩ về những cách an toàn để hạ sốt cho trẻ hiệu quả. Sốt kèm với các chấm hoặc ban xuất huyết trên da (2 tình trạng được xác định bằng các đốm màu hoặc phát ban trên da do mạch máu bị rò rỉ) là một trường hợp khẩn cấp nghiêm trọng mà bạn nên liên hệ với bác sĩ.

 Sốt là triệu chứng phổ biến trong các bệnh thường gặp ở trẻ

3. Táo bón ở trẻ

Mỗi trẻ có tần suất đi tiêu khác nhau — có bé đi vài lần mỗi ngày, nhưng cũng có bé phải vài ngày mới đi một lần. Táo bón xảy ra khi phân của trẻ khô, cứng và khiến bé đau rát, khó chịu khi đi ngoài. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể khuyên cha mẹ cho trẻ uống thêm nước hoặc bổ sung một chút nước ép mận vào sữa hay cốc nước của con để giúp nhuận tràng tự nhiên hơn.

Tuy nhiên, nếu táo bón đi kèm với các dấu hiệu như đau bụng, nôn ói hoặc trẻ quấy khóc nhiều, cha mẹ nên đưa bé đến khám bác sĩ nhi khoa để được kiểm tra kỹ hơn và có hướng xử trí phù hợp.

4. Phát ban ở trẻ em

Phát ban da ở trẻ em có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau — từ những nốt mụn nhỏ li ti, mụn trắng đến các mảng da đỏ, khô, ngứa rát (thường gặp trong chàm da). Để phòng tránh hăm tã, cha mẹ nên thay tã thường xuyên và thoa một lớp kem hoặc thuốc mỡ giúp bảo vệ da bé. Với trường hợp chàm da, cần hạn chế sử dụng xà phòng có chất tẩy mạnh và luôn duy trì độ ẩm cho da.

Phần lớn các dạng phát ban ở trẻ đều nhẹ và có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, nếu trẻ xuất hiện dấu hiệu đau rát, phát ban lan rộng, nổi mụn nước, chảy mủ hoặc kèm theo sốt, cha mẹ nên đưa bé đến bác sĩ để được thăm khám và xử lý kịp thời.

5. Ho ở trẻ nhỏ

Hãy chú ý lắng nghe tiếng ho của trẻ, vì âm thanh của cơn ho có thể gợi ý nguyên nhân bệnh. Nếu trẻ ho kèm tiếng thở rít, có thể bé đang bị viêm thanh khí – phế quản. Ho kèm sốt nhẹ thường gặp khi cảm lạnh, trong khi sốt cao kéo dài có thể là dấu hiệu của cúm hoặc viêm phổi. Nếu trẻ ho kèm khò khè, nguyên nhân có thể liên quan đến viêm tiểu phế quản, hen suyễn hoặc viêm phổi. Riêng ho gà thường đặc trưng bởi những cơn ho dồn dập, kết thúc bằng âm “khục khục” đặc trưng.

Ngoài việc tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, cha mẹ có thể giúp trẻ dễ chịu hơn bằng cách dùng máy tạo ẩm phun sương mát và cho bé uống đủ nước. Tuyệt đối không tự ý cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ dưới 4 tuổi dùng thuốc ho, thuốc cảm khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

6. Tình trạng đau bụng

Khi trẻ bị đầy bụng, bé có thể quấy khóc nhiều, ưỡn người hoặc nôn trớ. Nguyên nhân có thể do đau bụng, trào ngược dạ dày – thực quản, khó tiêu với một số loại thức ăn, nhiễm trùng hoặc nhiều yếu tố khác. Đôi khi, việc cho trẻ thử quá nhiều loại thực phẩm mới cùng lúc cũng khiến hệ tiêu hóa non nớt của bé phản ứng.

Phần lớn các cơn đau bụng ở trẻ thường nhẹ và sẽ tự hết sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu tình trạng không cải thiện, hoặc khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu như nôn nhiều, tiêu chảy, sốt hoặc lừ đừ, mệt mỏi bất thường.

 Cần theo dõi các vấn đề sức khỏe ở trẻ khác như đau tai, ho, hôn mê, phát ban

7. Đau khi mọc răng

Khi bé bước vào giai đoạn khoảng 6 tháng tuổi, những chiếc răng sữa đầu tiên bắt đầu nhú lên khỏi nướu — và đây cũng là lúc trẻ thường quấy khóc, khó chịu hơn bình thường. Để giúp bé dễ chịu, cha mẹ có thể cho trẻ ngậm, nhai đồ vật an toàn. Vòng ngậm mọc răng bằng cao su không chứa BPA là lựa chọn phổ biến và an toàn. Ngoài ra, có thể nhẹ nhàng massage nướu bằng ngón tay sạch hoặc cho bé nhai khăn ướt đã làm mát để giảm cảm giác đau rát.

Nếu trẻ vẫn khó chịu, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ về việc sử dụng thuốc giảm đau nhẹ như Acetaminophen, nhằm đảm bảo phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của bé.

8. Đầy hơi là một vấn đề sức khỏe ở trẻ

Đầy hơi trong những tháng đầu đời là tình trạng khá phổ biến ở trẻ sơ sinh. Để hạn chế khó chịu cho bé, cha mẹ nên cho trẻ bú hoặc uống sữa chậm rãi, đồng thời giúp trẻ ợ hơi thường xuyên trong và sau khi bú. Việc cho bé nghỉ ngơi ngắn giữa các lần bú cũng giúp giảm lượng khí nuốt vào.

Nếu dùng sữa công thức, hãy tránh lắc bình quá mạnh để hạn chế tạo bọt, vì những bong bóng khí này dễ khiến trẻ bị đầy hơi, khó chịu sau khi bú.

9. Nghẹt mũi là các bệnh thường gặp ở trẻ

Nghẹt mũi là tình trạng phổ biến khiến trẻ nhỏ rất khó chịu, thường gặp khi bé mắc các bệnh lý đường hô hấp. Trong trường hợp này, cha mẹ không nên tự ý dùng thuốc cảm cho trẻ dưới 4 tuổi nếu không có chỉ định của bác sĩ. Thay vào đó, có thể nhỏ nước muối sinh lý để làm loãng dịch nhầy trong mũi, sau đó nhẹ nhàng hút ra bằng ống hút hoặc máy hút mũi chuyên dụng.

Bên cạnh đó, dùng máy tạo độ ẩm hoặc máy xông hơi trong phòng ngủ cũng giúp trẻ dễ thở hơn, đặc biệt vào ban đêm.

10. Buồn nôn và nôn ói

Tình trạng này khá phổ biến và thường không gây nguy hiểm. Tuy vậy, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu cơn nôn kéo dài nhiều giờ, hoặc nếu trẻ vừa nôn ói vừa sốt, bỏ bú hay bỏ ăn, để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn kịp thời.

11. Làm thế nào để giữ bình tĩnh khi chăm sóc trẻ bị ốm?

Khi trẻ gặp phải các vấn đề sức khỏe, cha mẹ thường lo lắng và dễ hoang mang. Tuy nhiên, điều quan trọng là hãy giữ bình tĩnh và tin tưởng vào bản năng chăm con của mình. Cha mẹ cần quan sát kỹ các dấu hiệu cảnh báo cho thấy trẻ cần được thăm khám hoặc can thiệp y tế kịp thời, chẳng hạn như bỏ bú, ăn kém, quấy khóc không dứt, mệt lả, khó thở, phát ban lan nhanh, cứng cổ, co giật, sốt cao kéo dài hoặc đi tiểu ít.

Nuôi con là hành trình đầy yêu thương nhưng cũng không ít thử thách. Khi cha mẹ được trang bị những kiến thức cơ bản về các bệnh thường gặp ở trẻ, việc nhận biết sớm và xử trí đúng sẽ giúp bảo vệ sức khỏe con tốt hơn.

Để được bác sĩ Nhi tại Bệnh viện Đa khoa Quang Khởi thăm khám, Quý phụ huynh vui lòng liên hệ HOTLINE 1900 9228 hoặc đặt lịch trực tuyến tại: hoso.quangkhoi.org/admin/dlk.